Orhun Abideleri
Türk adının, Türk milletinin isminin geçtiği ilk Türkçe metin. İlk Türk tarihi. Taşların üzerine yazılmış tarih. ürk devlet adamlarının millete hesap vermesi, milletle hesaplaşması. . Devlet ve milletin karşılıklı vazifeleri. Türk nizamının, Türk töresinin Türk medeniyetinin yüksek Türk kültürünün büyük vesikası. . Türk askerî dehasının, Türk askerlik sanatının esasları. Türk gururunun ilâhi yüksekliği. Türk feragat ve faziletinin büyük örneği. . Türk ictimaî hayatının ulvî tablosu. Türk edebiyatının ilk şaheseri. Türk hitabet sanatının erişilmez şaheseri. . Hükümdarâne eda ve ihtişamlı hitap tarzı. Yalın ve keskin üslûbun şaşırtıcı numunesi. Türk milliyetçiliğinin temel kitabı. Bir kavmi bir millet yapabilecek eser. Asırlar içinden millî istikameti aydınlatan ışık. Türk dilinin mübârek kaynağı. Türk yazı dilinin ilk, fakat hârikulâde işlek örneği. Türk yazı dilinin başlangıcını milâdın ilk asırlarına çıkartan delil. Türk ordusunun kuruluşunu en az 1250 sene öteye götüren vesika. Türklüğün en büyük iftihar vesilesi olan eser. İnsanlık aleminin sosyal muhteva bakımından en mânâlı mezar taşları. Dünya’nın bugün belki de en büyük meselesi olan Çin hakkında 1250 sene evvelki Türk ikâzı.
Orhun âbidelerini vasıflandırmak isteyince, insanın zihninde işte bu gibi ifadeler sıralanmaktadır.
Orhun abideleri Göktürk devrinden kalma kitâbelerdir. Göktürkler, milattan önceki asırda Hunlar tarafından kurulup, değişen sülâleler ve boylar idaresinde devam edegelen Asya’daki büyük Türk imparatorluğunun 6. asırla 8. asır arasındaki devresinde hüküm sürmüşlerdir. 6. asrın ilk yarısında devletin başında Avarlar bulunuyordu. 552 tarihinde Bumin Kağan Avar idaresine son vererek Türk devletinin Göktürk hanedanı devrini açtı. O devirde büyük kağanlığın merkezi devletin doğu kısmında idi ve batı kısmı da doğuya bağlım bir kağanlıkla idare ediliyordu. Bumin Kağan’ın kardeşi İstemi Kağan da 576’ya kadar bu batı bölümünün kağanı idi. Devamını okuyun »