ÖĞELERİN DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER
Türkçe cümle yapısında öğe dizilişi şöyledir:
Özne + tümleçler + yüklem.
Yüklem sonda bulunur. Ama meselâ şiirde yüklem cümlenin herhangi bir yerinde olabilir.
Diğer öğelerin yeri önem sırasına göre değişebilir.
Yüklemin cümle sonunda olup olmamasına göre cümleler ikiye ayrılır: Devamını okuyun »
CÜMLE ÇEŞİTLERİ
YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER
Bir cümlenin yüklemi ya çekimli bir fiil ya da ek-fiille çekimlenmiş bir isim olabilir.
Buna göre yüklemin türü bakımından cümleler ikiye ayrılır:
1. Fiil Cümlesi
Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir.
Bu fiil şahıs ve kip eki alarak çekimlenir.
Türkçe’de fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullanılır. Devamını okuyun »
İSİMLER (ADLAR)
Evrendeki bütün canlı ve cansız maddeleri; duygu ve düşüncelerimiz gibi kavramları anlatmaya yarayan sözcüklere isim ya da ad denir.
1.İSİM ÇEŞİTLERİ
a. ANLAMLARINA GÖRE
(1)Varlıklara Verilişlerine Göre
(a) Özel Adlar
Evrendeki bir tek varlığı gösteren, her yönüyle bir benzeri daha bulunmayan varlıkları anlatan adlara özel adlar denir.
(b) Cins Adlar
Aynı türden varlıkların tümünü birden gösteren adlardır.
*Bir tür adı genel anlamda kullanıldığında türü oluşturan varlıkların tamamını anlatır.
Balık suda yaşar. (Tüm balıkları gösterir.)
Kitap en yakın arkadaştır. (Tüm kitapları gösterir.) Devamını okuyun »
BİRLEŞİK ZAMANLI FİİLLER
Basit zamanlı fiillere ‘’-di,-miş,-se’’eklerinden birinin getirilmesiyle oluşturulan fiillere,birleşik zamanlı fiiller denir.Birleşik zamanlı fiiller ek fiil yardımıyla oluşturulur ve üç grupta incelenir.
1.HİKAYE BİRLEŞİK ZAMAN
Fiil kök yada gövdelerine kip eklerinden sonra’’-dı,-di,-du,-dü(-tı,-ti,-tu,-tü)’’ekleri getirilerek yapılır.
‘’Bu konuya çok iyi çalışmıştı.’’
Cümlesinde hikaye birleşik zaman eki,basit zamanlı’’çalışmış’’fiiline gelerek,bu fiili birleşik zamanlı yapmıştır.
2.RİVAYET BİRLEŞİK ZAMAN
Fiil kök veya gövdelerine getirilen kip eklerinden sonra’’-mış,-miş,-muş,-müş’’ekleri getirilerek yapılır.
Okumuşmuşum(-miş’li geçmiş zamanın rivayeti)
3.ŞART BİRLEŞİK ZAMAN
Fiil kök veya gövdelerine getirilen kip eklerinden sonra’’-se,-sa’’eklerinden birisi getirilerek yapılır.
Okuduysam(-di’li geçmiş zamanın şartı)
Tümleç Türleri
1-Nesne:Cümlede yüklemin bildirdiği eylemden etkilenen varlığı bildiren sözcük ya da sözcük gruplarına Nesne denir.İki tür nesne vardır:
a-)Belirtili Nesne:Eğer nesneler –i(-ı,-u,-ü) eki almışlarsa belirtili nesne olur.Belirtili nesneyi bulmak için yükleme kim ve neyi soruları sorulur.
b-)Belirtisiz Nesne:Yalın duruda bulunan ve varlıkları açıkça belirtmeyen nesnelere denir.Belirtisiz nesneyi bulmak için yükleme ne sorusu sorulur Devamını okuyun »
HİKAYE
Yaşanmış veya yaşanabilir bir olayı,belli kurallara bağlı olarak anlatan kısa yazılara hikaye(öykü) denir.
Hikayede kişiler hayatlarının sadece bir yönüyle ele alınırlar. Olay veya kişilere ait ayrıntıya girilmez.
Hikayede kişi ve olay sayısı azdır. Kimi zaman olaya gerek duyulmaz. Hayatın bir kesiti alınır. Bir “an” ın hikayesi oluşturulur, “insan gerçeği” bir iki yanıyla ele alınır.
Hikaye, ilk olarak İlk Çağ Anadolu’sunda masala ve tarihi eserlere girmiştir. Hoşa giden , eğlendirici anlatım olarak gelişen hikayeye ,bu anlamıyla Homeros destanlarının ve Heredot tarihinin anlatımlarında rastlanır. Devamını okuyun »
HİKAYE TÜRÜ, TANIMI, UNSURLARI
Hikaye; hayatta olan veya olacak kanısı veren olayları bir ölçü ile anlatan, hayalde tasarlanan ilgi çekici bir takım olayları anlatarak okuyanda heyecan veya zevk uyandıran yazıdır. Hikayelerin kişileri azdır; bir tek olay anlatmak amacıyla yazılır. Derin çözümlemelere pek elverişli sayılmaz. Hikayeler, çoğunlukla, birkaç sayfa uzunluktadır.
Hikayeler, hareketten hoşlanan insanın bu isteğini karşılar; insanlara karşı duyulan yakınlık duygusunu arttırır. Bir an içinde olsa, okuyucuyu hayali dünyasında dolaştırır. İnsanın zihin gelişmesini arttırır; insanlara yüksek ideallerle birlikte geniş bir hayat anlayışı sağlar.
Hikaye; üzerinde gerektiği kadar durulmamış kompozisyon türlerinden biridir. Hikayedeki olay, başlangıçtan sonuca doğru giden bir olayın bir anlık parçasıdır. Hikayeler; çoğunlukla, o bir anlık parça içerisindeki insanı incelemeyi gaye edinirler. Bununla beraber, herhangi bir hayvan, bir şey de hikaye konusu olabilir. Bunun için kısa hikayeler; yoğun, dolgun bir nitelik taşımalıdır. Devamını okuyun »