ATATÜRK İLKELERİ
Atatürkçü dünya görüşünün temelini oluşturan altı ilke 5 Şubat 1937’de “Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçı”dır ifadesiyle Anayasaya girdi.
A-TEMEL İLKELER
1-CUMHURİYETÇİLİK:
Doğrudan doğruya ulus egemenliğine dayanan, yöneticileri halkın oyu ile belli bir süre için seçilen devlet biçimine cumhuriyet denir.
Cumhuriyetçilik ilkesi temel ilkelerin başında gelir. Atatürk’ün ödün vermediği temel iki ilkeden birisidir. (Cumhuriyetçilik-Laiklik)
Devletimizin temel yapısını ve biçimini belirleyen ilkedir.
Cumhuriyette son söz ulusça seçilmiş meclisindir.
Ulusun yönetimi, belirli sınıfların, ailelerin ve toplumsal grupların eline bırakılamaz.
Cumhuriyet, demokrasi içinde işleyen en ideal rejimdir.
Cumhuriyetin korunması gelecek kuşaklara emanet edilmiştir.
2-MİLLİYETÇİLİK (ULUSÇULUK):
Bu ilke Atatürkçü anlamda İmparatorluk, Osmanlılık, ümmetçilik anlayışlarına karşı belirlenmiş ve önerilmiştir.
Atatürk; Misak-ı Millinin temellerini oluşturan fikirleri 1907’de ortaya atmış, imparatorluğun dağılacağını, temeli Türk olan devletin kurulmasının ve çizilecek sınırlar içinde korunmasının kaçınılmaz olduğunu söylüyordu.
Kurtuluş Savaşı, bütün kurumlarıyla bir önceki devletten farklı, milliyetçi bir Türk devleti kurmak için yapılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde Türk dili konuşan, Türk kültürü ile yetişen ve Türk fikrini benimseyen her bireyi Türk olarak kabul etmektedir.
Çağdaş olmayı kabul eden bu ilke, ulusu din ve mezhep farklılıkları ile bölmek isteyen her davranışın karşısındadır.
Ülkenin öz kaynakları, sanayi ve ticaretiyle kalkınmasını öngörür.
Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi birleştirici ve bütünleştiricidir.
Atatürk’ün milliyetçilik anlayışı vatanın bütünlüğünü ve ulusun bağımsızlığını her şeyin üstünde tutar.
İnsana ve insanlığa değer verir. Barışçıdır, insancıldır, ırkçılığı reddeder.
Atatürk milliyetçiliğinde, milli birlik ve beraberliği güçlendiren unsurlar:
a-Milli Eğitim
b-Misak-ı Milli
c-Dil, tarih, kültür ve amaç birliği
d-Milli Kültür
e-Türklük şuur ve manevi değerler
3-HALKÇILIK:
Bir ulusu oluşturan çeşitli mesleklerin ve grupların içinde yer alan insanlara halk denir.
Halkçılık ilkesi cumhuriyetçilik ve milliyetçilik (ulusçuluk) ilkelerinin doğal ve zorunlu bir sonucudur.
Bu ilkeye göre, hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz. Ulusun bütün bireyleri kanun önünde eşittir.
Ulus egemenliğini esas alır, demokrasiyi öngörür.
Bu ilkeye göre, Türk toplumunda sınıflaşma yoktur. Meslek ve çalışma grupları vardır.
Devletin vatandaşa, vatandaşın da devlete karşı hak ve sorumluluklarını çağdaş bir şekilde düzenler.
4-DEVLETÇİLİK:
Ekonomik kalkınmada, özel girişimcilik reddedilemez.
Ancak, toplumun yararı gözetilerek devleti, düzenleyici, planlayıcı, işletmeci kabul etmek gerekir.
Amaç: Türk toplumunun, çağdaş uygarlık ve refah düzeyine yükseltilmesidir.
5-İNKILAPÇILIK:
Amaç: Her yönüyle çağdaş bir toplum haline gelmektir.
Atatürk inkılaplarının korunmasını ve geliştirilmesini öngörür.
Atatürk ilkelerine canlılık ve süreklilik kazandırır.
Atatürk’ün çizdiği yolda durmadan ilerlememizi sağlar.
Bu ilke Atatürk inkılaplarını, Osmanlı Devleti yenileşme çabalarından ayıran temel farkı gösterir.
6-LAİKLİK:
Laiklik: Devlet düzeninin, hukuk kurallarının dine değil, insan aklının ürünü olan bilime dayandırılmasıdır.
Kişiler dinsel inançlarında özgürdür.
Devlet dini inançlarından ötürü kişilere ayrıcalık tanımaz.
Laiklik anlayışında din, devlet işlerine ve politikaya karıştırılmaz.
Hoşgörü, inanç ve vicdan hürriyeti esastır.
B-BÜTÜNLEYİCİ İLKELER
1-Ulusal Egemenlik
2-Ulusal birlik ve beraberlik, ülke bütünlüğü
3-Yurtta sulh cihanda sulh
4-Özgürlük ve bağımsızlık
5-Akılcılık ve bilimsellik
6-Çağdaşlık ve batılılaşma
7-İnsan ve insanlık sevgisi
Not:
1924-1928 yılları arasında laiklik ilkesi doğrultusundaki inkılaplar tamamlanmıştır.
1920-1923 yılları arasında Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusundaki inkılaplar tamamlanmıştır.
Bütünleyici ilkeler yorumla ortaya çıkmışlardır.